نقش جامعه مدني درنظام هاي اسلامی ،سوسياليزم وامپريا ليزم

ترتیب دهنده : صبغت الله آرین
نوِیسنده بعد از مرور و بررسي در مورد جامعه مدني از سه ديد گاه ( اسلامي ، سوسياليزم و امپرياليزم) به اين نتیجه دست يا فت كه براي بارنخست شالوده اي يك جامعه كه درآن همه حقوق وامتيازات بني نوع بدون تفكيك وتميز گذاشتن ميان سياه وسفيد، سرخ زرد وسر انجام كا فر ومسلمان از بهر خلقت وكرامت تمامي انساني وزندگي مساعد آميز درمدينه منوره بعد از هجرت حضرت پيمبرگرامي (ص) براساسي منشوربيست پنچ ماده ايكه 14 ماده آن زندگي مساعد آميز ميان مسلمانان مدينه و11 يازده ماده آن زندگي مساعد آميز ميان مسلمانان وكافران مستأمين ومستقر درمدينه را بيان ميداشت . ونمايانگر اعتدال جامع بودن و كامل بودن اسلام است ويگانه دين بوده كه تشويق وترغيب آن نسبت به اديان ديگر درحيطه ساختارجامعه بيشتروبيشترمي باشد .








فقره اول :
اسلام وجامعه مدني دين مقدس اسلام از آوان ظهورش تا اكنون وسرانجام فغان پذير مخلوقات وطبعت هستي براي انسان منحيث اشرف المخلوقات حقوق وامتيازا ت قايل شده وآزادي هاي را درچوكات ستايش دين به وديعه گذاشته است . انسان بصورت عام ومسلمان بصورت خاص ازاين كرامت ومزايا مستفيد شوند ، خوبترين و نيكوترين بنده گانی من كساني هستند كه به همه سخنان گوش ميكنند و به خوبترين و نيكوترين آن عمل ميكنند. (از تفسير اين آيه مبارك چنين برداشت ميشود كه بگذاريد هر كس هرچيز ميخواهد بگويد اما شما اي مومنين با ملاك هاي حق و حقيقت درباره هر سخن گفته شده قضاوت بكنید و خوبترين آنرا كه با اخلاق ، با زندگي، با دين شما ، با باورها و احساسات مذهبي شما تضاد نداشته با شد و عاري از هرگونه انگيزه و ستيزه بسوي اختلافات باشد ايمان شما را تقويت بخشيده و در امور معيشتي تان شما را ياري رساند بي پذيرد ودرمورد تشكيل شورا ها انجمن ها در آيه 109 سوره آل عمران تا كيد ميكند كه ( پيمبر با ياران خود مشوره كن كه درمورد بهبود زندگي مسلمانان) با وجودكه پيمبر (ص) خود حبيب خدا بود وهست وتصميم گيري خوب از طرف خدا براساسي وحي الهي رهنماي ميشود اما باز هم خداوند (ج) تا كيد برقدم راستين وارزش قايل شدن فكر وانديشه ديگران ميكند .
چرا ؟ بخاطر يكه در تشكيل جامعه و حكومت اسلامي نظريات هر فرد و شخص سودمند تلقي شود مكافات ومجازات حكومت اسلامي را در قلمرو اسلام بدانند و خود را آراسته با مقرره حكومت اسلامي بسازند . و در مورد آزادي اقتصادي خداوند ( ج ) در قرآن كريم مي فرمايد كه ( اي مومنين هر وقت كه نماز را ادا نموديد درروي زمين خدا بخاطر امرار و معيشت و نفقه خانواده خود پراكنده شويد ) در اين آيه خداوند (ج) قيد گذاشته كه وقتيكه به هر عبادتي در اوقات تعيين شده از مسووليت شما رفع شد بدنبال كاركردن ، ثروتمند شدن ، رفع نيازمندي هاي اقتصادي خانواده بدوید، آري از سود و ربا، حيله ، فريب دوری کنید . و دست طعمه پيش آناني كه تيرشان بنام اسلام به طرف مسلمانان از كمان خود پرتاب ميكند درازنكنيد . و در مورد حق راي درآيه 58 سوره نسا مي فرمايد ( خداوند شما را امر ميكند كه امانت را به اهل آن بسپاريد ) در اين آيه منظور از راي دادن است كه بدون نظر داشت قوم ، قبیله ، زبان ،‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍نژاد ، جنسيت شما اين امانت را به اهلش بسپارید . چونكه استعمال رأي در قرآن كريم به الفاظ امانت وكالت و شفاعت بيان شده، اگر در تشكيل يك جامعه مدني ما دنبال خويش قوم و تبار خويش برويم در حقيقت در امانت خدا خيانت كرده ایم و انتظار عذاب دردناك الهي را داشته باشيم چونكه نسوس شرعي در مورد تشكيل و تاسيس جامعه مدني و حكومت اسلامي بيشتر و بيشتر بوده براي اينكه از ضيا وقت خوانند ه گان جلوگيری كرد باشم به همين اندازه موضوع را خلاصه ميدهم .
فقره دوم :
سوسيا ليسم وجامعه مدني : ازديد گاه سوسياليسم ويااقتصاد دولتي تبارز جامعه مدني يك تصادم نودرمقابل حكومت وحكومت مداران مي باشد . با وجودكه از نظر اين دومكتب شالوده جامعه مدني اقتصاد مي باشد اما درمكتب اقتصادي دولتي راه اقتصادي شدن فرد واجتماع را براساس حا كميت توتاليتاريستي مسدود مي افزايد يك حكومت سوسياليتيكي زامان ميتوان برانجام زواياي زندگي فرد وجامعه تسلط پيدا نمايد كه دردرجه اول بتوان اقتصاد افراد را درچنگ خود بگيرد بخا طريكه حيات وممات يك فرد در جامعه امروزي به فعاليت هاي اقتصادي وي بسته گي دارد. هركس بتواند شريان حياتي فرد را دراختيار خود گيرد درحقيقت همه هستي فرد را اختيار نمو ده است حقي حيات از جمله مهمترين حق افرادي است كه حقوق ديگرافراد از آن منشأ ميگيرد به هر اندازه كه اقتصاد يك جا معه دولتي باشد ميزان تسلط ، كنترول وآمريت حكومت فزونتر گرديده وآزادي هاي مردم درحيطه سا ختارجامعه وسپس گرفتن افراد درحكومت محدود تر خواهد شد .
دراقتصاد سوساليستي همه مردم بطوري مستقيم وغير مستقيم به مستخدمان دولت تبديل ميشوند ودر اصطلاح نان دولت را ميخورند همه مردم مطیع قدرت مشروع وغير مشروع حكومت مي شوند . وابسته شدن اقتصاد مردم به دولت با عث ميشودكه هر گونه فكر ، انديشه ، آزادي وامتيازات فردرا محدود ساخته وقدرت جامعه در دست حاكمان معتبر سوسياليستي قرار گيرد در مكتب اقتصاد دولتي ما در طول تاريخ ديديم كه همه از حاكمان روبسوي دولت شدن اقتصاد سوسياليستي مي گردانند .
دردرجه دوم طرفداران اقتصاد دولتي به اين با ور اند كه اگر اقتصاد به حال خود گذاشته شود بخشي عظيم ثروتي توليد شده بطوري عادلانه در تحت كنترول عده از سرمايه داران كوچك قرار گرفته واکثريت مردم بطوري روز افزون درفقر وناتوانايي بسرخواهند برد . اگردر صورتيكه دولت بصورت اقتصادي دخالت نداشته باشد فعاليت ها ي خصوصي افراد درمورد تولید كالا هاي عمومي ، درمورد تشخيص منا بع دولتي ، درتشكيل احذاب وانجمن ها دولت را از بحر حا كميت اش در بعد _ داخل بيني ميشدند . روي اين ملحوظ دخا لت دولت به عنوان نماينده عمومي در فعاليت هاي افراد با عث جلوگيري از تضعيف اپوزيسیون دولتي ، مبارزه با نظام اقتصاد بازار آزاد تقويت اقتصاد دولتي وجلوگيري جنبشي حزبي ، گروهي مردمي : جامعه كه متكي بر اقتصاد دولتي باشد نياز به حرف زدن درباره تشكيل جامعه مدني نبوده چرا ؟ درهمچون جا معه مردم مستخدمين دولت بوده ونه دولت مستخدم مردم : اما دربرابري سوالات فرد نتوانست پاسخ قناعت بخش ارايه بدارد بعد از 76 سال سلطه درجهان از هم پاشيده شده وفعلا" براي اقتصاد بازار آزاد جاي خودرا در سطح بين المللي خالي نمو ده است .
فقره سوم :
امپرياليسم وجامعه مدني :
درنظام اقتصاد آزاد ( بازار رقابتي ) فرد از لحا ظ اقتصادي تحت سلطه هيچ كسي نيست فعاليت هاي اقتصادي افراد از طريق نياز هاي متقابل به همديگر پيوند ميخورد واگر رقابت جا ي خودرا به انحصار دهد دراين صورت اين انحصارگير( دولت ) درموقعيت ممتاز قرار ميگيرد وبا استفاده از موقعيت ميتوان اداره ومنافع خودرا برديگران تحمیل نمايد ولي اكثرا" دولت ها به بهانه مخالفت وكنترول فساد درامور اقتصادي دخالت ميكنند درعمل زمينه هاي رشد فساد را فراهم مي سازند . جا معه مدني در نظامي رقابتي مفيد با قانون است ودولت نقش رهبري كننده تيم بازي گرهاي سپورتي را بازي ميكند با وجود كه همه بازيگر ها درمغلوب ساختن حريف
خود، با رعايت انضباط معين دررفتار بازي هاي آزاد هستند اما به منظوري كسب موافقت مكلف به پيروي واطاعت از قوا عد ملكي مي باشند .
همه دولت منیحث داور به خاطر نگهباني نظم وجلوگيري از تخلف نظارت مي نمايد . رابطه دولت وافراد درنظام بازار جامعه مدني طوريست كه دولت در تصميمات افراد دخالت ندارد اما مراقب است كه عمل كرد افراد از چهار چوب قانون خارج نشود . طرفداران اين مكتب جامعه مدني را يكي از اقتصاد متقابل دولت ميدانند كه در آن افراد فارغ از سلطه حكومتي فعاليت كرده به زندگي خود سامان دهند. جامعه مدني بيرون از بازار آزاد را يك تصور بیهوده ومتكي به اقتصادي دولتي قلمداد ميكنند اين طور تصور ميكند كه نهاد هاي مانند احزاب سياسي ، انجمن هاي صنفي وتشكيل هاي اجتماعي دريك فضايي مستقل كا مل بيرون از حيطه دولت واقتصاد بازار دولت مي باشد نقض شده وشيرازه جامعه متلاشي ميگردد .
استدلال اين گروه بر دخالت دولت وبطوري غير مستقيم در فعاليت هاي نهاد هاي مربوط به جامعه مدني وروش موثيريت آن در حيات اجتماعي استوار بوده و اقتصاد بازار را يكي از اصول وشالوده جامعه مدني ميدانند . از يك سو دلالت به مفهوم نماينده عمومي در حكومت مدني با طرح پاليسي اقتصادي ، اجتماعي ، سياسي وفرهنگي خود افراد را متضرر نساخته واز مفهوم آزادي بازار سوء استفاده ننمايد واز سوي ديگر نهاد هاي جامعه مدني كه خودرا حامي ومدافع حقوق شهروند ميدانند فعاليت وعمل كرد هاي خود را در چهار چوب قانون كه تصميم و مرجع صلا حيت دار رسمي حكومت مدني مي باشد واز طرف آن مرجع به تصويب رسيده باشد برابر وآراسته بسازند .
چيكده اين سه نظام: درنظام اسلام توزيع ثروت بطوري عادلانه نقش افراد در تشكيل شورا ها وانجمن ها با درنطر داشت متون ديني وآزادي انتخاب شدن وانتخاب كردن نه بر اساس ملت بلكه براساس امت مطرح بحث بوده در نظام سوسياليستي دخالت مستقل ومستقيم دولت در اقتصاد ملي وانتصاب سرمايه فرد به دولت ومحدوديت هر نوع انتخاب وگزينش فرد درجا معه مطرح بوده در نظام امپريا لستي تقسيم جا معه به جا معه طبقات سر كشيدن الگويي اشرافي .عدم مساوات در تقسيم قدرت دخالت غير مستقيم دولت در اقتصاد بازار ويا جامعه مدني وبلند گراف مجرميت وفساد اداري مطرح بحث بوده است. دراين بررسي كوتاه دين مقدس اسلام از هر بعد يعني بعد اخروي وبعد دينوي منحث رهنماي جامعه انساني بوده بايد مابکوشیم جامعه افغانستان را باساس ارزشهای اسلام پایه ریزی کنیم.